Zo neem je de wensen van leerlingen serieus

Leerlingen van Het Rhedens Rozendaal denken mee over het onderwijs en vullen daardoor nu onder meer een derde van hun uren zelf in. De schoolleider en leerlingcoördinatoren vertellen hoe zij leerlingbetrokkenheid aanpakken.

Specifieke vragen

Leerlingcoördinator bovenbouw Manon

“Vraag aan leerlingen wat er beter kan aan het onderwijs en ze branden los over die ene leraar met wie ze het vandaag niet eens waren”, vertelt Manon Molkenboer, leerlingcoördinator en docent geschiedenis op Het Rhedens Rozendaal. “Voor constructieve input, is het beter om specifieke vragen te stellen.” Manon leidt leerlingklankbordgroepen waarin ze zo concreet mogelijk op zoek gaat naar aanknopingspunten voor verbetering. Dat varieert van de formulering van een e-mail naar leerlingen, tot fundamentele veranderingen in de roosters.

“Ik vind het fijn dat ik de kans krijg om mee te denken over het onderwijs in de klankbordgroep. Dit is best gemakkelijk omdat er echt naar je geluisterd wordt en jouw mening wordt gerespecteerd.” – Leerling Suzanne, 6 vwo

Laagdrempelig aanspreekpunt

De rol van leerlingcoördinator ontstond onder meer om vragen en opmerkingen van leerlingen beter in goede banen te leiden. Met Manon als laagdrempelig aanspreekpunt voor leerlingen en collega’s in de bovenbouw en haar collega Anne-Marie Schiffeleers (docente Frans) voor de onderbouw. Daarvóór kwam feedback van leerlingen vaak op allerlei plekken terecht, nu is er een kantoor waar leerlingen gemakkelijk even binnenwandelen.

Vijf speerpunten

Schoolleider Clemy

De klankbordgroepen en de aanstelling van leerlingcoördinatoren zijn onderdeel van een nieuwe aanpak rond leerlingbetrokkenheid op Het Rhedens. Toen Clemy Oomens er ongeveer vijf jaar geleden als schoolleider begon, wilde ze weten wat de leerlingen - naast de leraren, de ouders en het personeel - vonden van het onderwijs. “Het gaat uiteindelijk om hen, dus overal waar ik werk, betrek ik leerlingen bij de onderwijsvisie”, vertelt ze. Ze nodigde leerlingen uit voor gesprekken, een studiedag met leraren en stelde hen de vraag waarin ze wel en niet gehoord werden op school. Daar kwamen een vijftigtal aandachtspunten uit die ze destilleerden tot vijf speerpunten:

  1. Zie en hoor ons als leerling
  2. De sfeer is belangrijk: kan het onderwijs wat eigentijdser en minder saai
  3. We zijn allemaal verschillend als leerling en als persoon
  4. Er zijn te veel toetsen
  5. We willen meer regie over de indeling van onze dag, over de planning van onze lessen

Minder toetsen, meer keuze

Deze punten bedde de school in in het beleid. De laatste twee punten zijn ook tot actiepunten omgezet. “Leerlingen gaven aan overspoeld te worden met toetsen. Om dat te beperken, hebben leerlingen nu alleen toetsen in de toetsweken”, zegt Clemy. Daarnaast wilden de leerlingen meer keuze in hun rooster. Manon: “Een leerling die bijvoorbeeld goed is in aardrijkskunde en juist meer uren nodig heeft voor wiskunde wil daar graag creatief mee omgaan.” Sindsdien krijgen leerlingen de ruimte om een derde van hun tijd zelf in te delen via keuze-uren.

Flexibel rooster

In hun nieuwe flexibele rooster zijn de basislessen opgenomen en mogen ze daarnaast de keuze-uren zelf indelen. Bijvoorbeeld met zelfstudie, verdieping of extra aandacht voor een bepaald vak onder begeleiding van leraren. Daarnaast zijn er stilte-uren, en uren voor extracurriculaire activiteiten zoals talentontwikkeling en keuzevakken. De leerlingen kiezen elke week via een app, naar welke keuze uren ze gaan.

“Vorig jaar heb ik gevraagd of het mogelijk was om het toetsrooster van de toetsweek eerder bekend te maken. Dan kunnen we eerder beginnen met maken van een planning voor het leren. Het was heel fijn om te zien dat hier ook echt wat mee gedaan werd: het toetsrooster werd eerder bekend gemaakt.” – Leerling Suzanne, 6 vwo

Inspiratie voor leerlingbetrokkenheid: organiseer meetups!

Anne-Marie: “Meetups zijn een hele leuke manier om feedback van leerlingen te krijgen. Daarvoor nodigen we alle leerlingen uit in de aula, waar leraren verspreid zitten aan tafeltjes. Het lijkt net een beetje op speeddaten. Iedere leerling zoekt een docent uit en praat een kwartiertje over het onderwijs aan de hand van vragen als: wat wil je graag? Wat vind je waardevol? Wat kan er anders? Daarna gaat de bel en rouleren de leerlingen. Hierdoor ontvang je niet alleen waardevolle input van leerlingen, maar laat je ook leraren ervaren wat er belangrijk is voor leerlingen. Zo creeer je aan beide kanten meer draagvlak voor vernieuwing.”

Ook een meetup organiseren? Bekijk voorbeeldvragen voor een meetup én de tips van Het Rhedens voor het geven en ontvangen van feedback.


Je gezicht laten zien

Leerlingcoördinator onderbouw Anne-Marie

Maar hoe zorg je nou dat je alle leerlingen betrekt? Clemy: “Om echt iedere leerling te spreken moet je er als schoolleider gewoon op uit in de gangen, bezoek klassen en vergeet vooral nablijvers niet.” Door vaak haar gezicht te laten zien, merkt Clemy dat leerlingen de weg naar haar kantoor gemakkelijker weten te vinden. Ook Anne-Marie zorgt op allerlei manieren voor laagdrempeligheid: “We hebben bijvoorbeeld een speciaal e-mailadres voor vragen over de keuze-uren. Dat helpt ons ook het overzicht houden, want leerlingen schieten ons in de gangen natuurlijk van alle kanten aan.”

“Spreek als schoolleider leerlingen eens aan op de gang en vraag naar hun mening over een onderwerp. Zo laat je zien dat je geïnteresseerd bent in de leerlingen en maak je het laagdrempelig voor leerlingen om hun mening te geven.” – Leerling Suzanne, 6 vwo

Klankbordgroepen met leerlingen - tips & tricks!

Ook met een klankbordgroep aan de slag op jouw school? Dit zijn de tips van Het Rhedens:

  • Maak een agenda voor structuur en duidelijkheid
  • Zorg voor regelmaat in de bijeenkomsten en plan ze op een handig moment, bijvoorbeeld direct na een toetsweek
  • Plan het tijdens schooluren en maak het niet te lang
  • Vraag altijd door naar concrete voorbeelden: hoe ze je dat dan voor je?
  • Breng leerlingen altijd weer terug naar de vraag
  • Schiet niet in de verdediging bij feedback, maar probeer alleen te ontvangen
  • Plan de rondvraag aan het einde van de bijeenkomst


Betrokken leerlingen

Anne-Marie: “Leerlingen voelen zich steeds meer gehoord  en actief betrokken bij het onderwijs. Ze komen daardoor zelf ook met hele leuke plannen. Zo organiseerden ze vorig jaar bijna geheel zelf een kerstmarkt.” Ook Clemy was onder de indruk van leerlingen die zelf een schoolreis organiseerden en om een eigen stilteruimte vroegen. “Maar soms krijg je ook de gekste verzoeken - kipcorns voor in de kantine - maar ik neem het altijd serieus en ga in gesprek. Okay kipcorns, maar dan ook appels!”

Fotobijschrift: Leerlingcoördinator Anne-marie, leerling Suzanne en leerlingcoördinator Manon

Kennis en ervaring uitwisselen over leiderschap

Wil jij met collega-schoolleiders in gesprek over leiderschapsontwikkeling? Kom dan naar de Regionale Leiderschapscafés! Bekijk wanneer we bij jou in de regio zijn en meld je aan.

Agenda

Deze websites maakt gebruik van cookies

Deze website maakt gebruik van cookies om u een zo goed mogelijke gebruikerservaring te geven. Ga hiermee akkoord door op accepteren te klikken.