onderwijsconcept

Nieuw onderwijs, nieuw rooster

Het Veluws College locatie Mheenpark startte met een nieuw onderwijsconcept dat leidde tot heterogene stamgroepen, een ander rooster en meer eigenaarschap bij de leerling. Lees hoe dit tot stand kwam.

Hokjes

Jaren geleden merkte de school dat ze tegen de grenzen van hun eigen motto aanliepen: ‘vaardig, verbonden en op maat’. Directeur René de Jonge: “Er waren te veel hokjes. Leerlingen deden allemaal hetzelfde: dezelfde vakken, op hetzelfde niveau en op dezelfde tijd. We wilden meer ruimte voor vakoverstijgende kennis en vaardigheden.” Er werd daarom een werkgroepje opgericht met schoolleiders, leraren en een beleidsmedewerker. “Ze dachten na over hoe we het onderwijs zouden inrichten als we helemaal opnieuw zouden beginnen.”

Onderwijs op maat

René: “Van alles wat we zagen hebben we steeds de vraag gesteld wat past wel bij ons en wat niet? Uit de componenten die ons aanspraken hebben we vervolgens het nieuwe onderwijsconcept Delta gebouwd.” Met Delta wil de school leerlingen meer keuzes bieden en onderwijs op maat verzorgen. Het doel is om meer uit leerlingen te halen én de motivatie van leerlingen te verbeteren.

Draagvlak creëren

Voor de schoolleiders uit de werkgroep was het belangrijk om draagvlak te creëren bij het bestuur en de directies van de collega-scholen. Na aanmoediging van het bestuur is de werkgroep het conceptplan verder uit gaan werken met aanvullingen uit literatuuronderzoek en uit gesprekken met wetenschappers. Vervolgens heeft de school oudercafés georganiseerd en in groepjes gebrainstormd over verschillende thema’s. Bijvoorbeeld over vragen als homogene of heterogene stamgroepen en wel of geen cijfers. René: “Ook dit had als doel om draagvlak te creëren, maar ook zeker om ons plan beter te maken.”

Leraren betrekken

Het betrekken van leraren was belangrijk in het proces, omdat zij degenen zijn die met het nieuwe onderwijsconcept werken. René: “Er zaten leraren in de werkgroep en we hebben vanaf het begin aan andere leraren verteld wat hier allemaal besproken werd. Daarnaast hebben we ze in de denkfase de mogelijkheid gegeven om zaken uit te proberen in zogenaamde proeftuintjes. Na het besluit tot de nieuwe leerroute hebben we een stuurgroep opgericht met leraren. Ten slotte is het hele team meegenomen in de verschillende fases die volgden. Op basis van de input van leraren zijn de plannen bijgesteld.”

Specifieke vaardigheden

“Om de projecten en de stamgroepen te kunnen begeleiden, hebben de leraren specifieke vaardigheden nodig”, vertelt teamleider Jenny van Elzelingen. “Het hele team is daarom geschoold in didactisch coachen, het stellen van de juiste vragen en het geven van feedback. Leraren geven in intervisiesessies feedback aan elkaar, willen van elkaar leren en stellen zich flexibel op. Daarnaast zijn leraren aanwezig tussen 8 en 5 en dus veel zichtbaar voor leerlingen.”

Nieuw rooster

Vorig jaar begonnen 85 leerlingen met het nieuwe onderwijsconcept, dit schooljaar zijn er 75 leerlingen gestart. De leerlingen zitten drie jaar in dezelfde heterogene stamgroep. Zo leren leerlingen met diverse achtergronden en adviezen van en met elkaar, net als in de wereld buiten school. De heterogene groepen worden begeleid door twee mentoren die drie jaar lang aan de groep verbonden blijven. Binnen Delta is er aandacht voor de ontwikkeling van (studie)vaardigheden, groepsvormende activiteiten en zelfstandig werken. Daarnaast is er in een lesweek ruimte voor projecten. Dit betekent ook een volledig nieuw rooster.

Actieve rol leerlingen

De leerlingen die deelnemen aan Delta werken aan hun motivatie, hun verantwoordelijkheid en het mede-eigenaar worden van hun eigen leerproces. Dit wordt vormgegeven door leerlingen een actieve rol te geven in de school. Zowel bij schoolactiviteiten als bij communicatie naar ouders toe. Op deze manier leren de leerlingen dat ze een rol spelen in de maatschappij waar ze onderdeel van zijn.

Eigen leerplan

Voor het begin van het schooljaar voeren leerling, ouders en mentor een gesprek waarin het leerplan van de leerling wordt opgesteld. Hierin staat op welk niveau leerlingen verschillende vakken volgen, aan welke vaardigheden een leerling extra aandacht wil besteden en welke rol de leerling wil spelen binnen de school. Het leerplan wordt drie keer per jaar aangescherpt. Leerling Joshua: “De gesprekken zijn heel leuk, omdat je dan kunt laten zien wat je allemaal al gedaan hebt.” Leerling Carlijn: “Je krijgt binnen Delta veel ruimte. Ik ben creatief en kan mijn eigen ideeën opperen en daar ook écht aan werken.”

De rol van de schoolleider

Adjunct-directeur Ilja Terwel: “Er zijn natuurlijk praktische zaken die je als schoolleider moet regelen, zoals de organisatie van de huisvesting, het personeel en het rooster. Daarnaast is het van belang waardering uit te spreken: voor de durf die we tonen en voor de enorme hoeveelheid werk die verricht wordt. Het is belangrijk om aan te geven dat het niet direct perfect hoeft te zijn en dat er fouten gemaakt mogen worden. Ook benadruk ik dat het is toegestaan om altijd bij te stellen. Ten slotte blijft het faciliteren van werkgroepen, de PR en de informatievoorziening belangrijk.”

Balans

René: “We hebben gemerkt hoe belangrijk het is om een juiste balans te vinden tussen mensen meekrijgen door overtuigend te zijn en tegelijkertijd als schoolleiding te laten zien dat je ook niet alle antwoorden hebt. We zijn overtuigd van ons plan, maar we weten ook dat er onderweg bijgesteld moet worden. Daarom blijven we communiceren naar collega’s, leerlingen en ouders dat hun input belangrijk is om Delta te blijven verbeteren. Zo hebben we op verzoek van leraren nu vaste pauzes. Ook hebben we op initiatief van leerlingen besloten dat laptops niet meer gebruikt mogen worden in de pauzes.”

Tip

René en Ilja vertellen dat de stap om zo’n grote verandering door te voeren een enorme interne kracht losmaakt. “Werkdruk is iets anders dan minuten tellen. Het gaat om de balans tussen energie die je ergens in stopt en de energie die je krijgt. Deze verandering vraagt heel veel van het hele team, maar het levert veel meer op.”

Deze website maakt gebruik van cookies om u een zo goed mogelijke gebruikerservaring te geven. Ga hiermee akkoord door op accepteren te klikken.