Leerling Yeshe: “Op school wil ik leren doorzetten”

“Op school leer ik doorzetten. Niet opgeven, maar doorgaan. Dat is thuis veel lastiger.” Samen met leerlingen Mathilde (16) en Maud (15) blikt Yeshe (14) terug op de periode van thuisonderwijs voor de zomer. Lees wat ze leerden over doorzettingsvermogen en het belang van elkaar ontmoeten, mogen oefenen en een veilige sfeer op school.

‘Met een cijfer staat de druk erop’

Op de Bernard Lievegoed School in Maastricht (per 1 augustus Bernard Lievegoed College) staan vakken als discipline, doorzettingsvermogen en jezelf presenteren niet op het rooster. Toch leren ze deze vaardigheden wél. En dat vinden Yeshe, Mathilde en Maud belangrijk. “Voor later.” Hun school besteedt veel aandacht aan het aanleren van deze vaardigheden, zeggen de leerlingen. “Onder andere doordat we niet overal een cijfer voor krijgen”, denkt Maud. Ze voelt zich daardoor vrijer om te oefenen. “Zonder cijfer durf je meer. Je gaat het gewoon proberen. Presenteren en toneelspelen, bijvoorbeeld. Dat leer je door gewoon vaak te oefenen. Maar met een cijfer wil je dat het goed gaat. Dan staat er druk op.”

Fijne sfeer

Al snel hebben de leerlingen het over de fijne sfeer op school. Die is onmisbaar om te kunnen oefenen, vinden ze. Wat betekent dat, een fijne sfeer? Volgens de leerlingen in ieder geval dat je jezelf kunt zijn en je kwetsbaar durft op te stellen. Maud vindt dat dit op hun school wel goed zit: “Meteen in de eerste dramales moesten we ons al blootgeven en in de brugklas moesten we ook al vaak presenteren voor de klas. Daarmee liet de school zien: je kunt hier op je gemak zijn, je kunt hier zijn wie je wilt zijn.” Yeshe: “Daarom ben ik ook naar deze school gegaan. Je kunt hier jezelf zijn. Ik denk dat de creatieve vakken daarvoor zorgen. Bijvoorbeeld drama, je moet gek doen met elkaar. De sfeer maakt zelfs gewone vakken als wiskunde leuker.”

Kwetsbaar opstellen

“Die sfeer is volgens ons noodzakelijk om te kunnen leren”, vertelt leerlingcoördinator Jitske Kraan. “Je wilt de veiligheid voelen om fouten te mogen maken en vragen durven stellen. Als leerling én als leraar. Je kunt dit aan leerlingen meegeven door je als leraar kwetsbaar op te stellen, te laten zien dat je ook fouten maakt. En door altijd te reageren als iemand een vervelende opmerking maakt in de klas.” Ook door cijferloos lesgeven, zoals Maud noemt? “Ja, ook. Dat zorgt dat we kijken naar andere dingen, zoals de ontwikkeling. Toch merken we dat leerlingen soms wel graag een cijfer willen. Ze hebben behoefte aan duidelijkheid en willen scoren. Een cijfer geeft ze toch een bepaalde bevrediging.”

Ontmoeten om te leren

Tijdens het afstandsonderwijs misten de leerlingen de sfeer en de creatieve vakken het meest. Ze ontdekten hoe belangrijk het is om samen op school te zijn. “Ik vond het moeilijk om thuis motivatie te vinden. Je zit toch in je eentje”, vertelt Maud. “Op school kun je in de pauzes met mensen praten en hoor je hun verhalen.” Ook Maud en Yeshe vinden dat dat helpt om school leuk te vinden. Leerlingcoördinator Jitske Kraan weet dat dit voor veel leerlingen geldt: “Er zijn leerlingen die het thuis beter doen dan op school, maar dat was bij ons een kleine groep. Ontmoeten en verbinden is belangrijk om te kunnen leren. Leren doe je samen. Je leert van anderen, en van zien wat anderen doen.”

Leren doorzetten

Ook het versterken van doorzettingsvermogen leren de leerlingen vooral óp school, via de verschillende handwerkvakken, vertelt Jitkse. Die vakken waren op afstand lastig aan te bieden. “Een opdracht is bijvoorbeeld dat leerlingen uit een platte, koperen plaat een beker moeten slaan. Dat proces duurt lang en bestaat uit veel herhalende handelingen. Dan moet je echt je doorzettingsvermogen aanspreken. Omdat dit heel visueel is, zien leerlingen direct resultaat van hun harde werk. Ze ervaren daardoor: ‘o ja, als ik iets vaker doe of oefen, dan lukt het uiteindelijk wel’.” Yeshe herkent dat: “Als ik bijvoorbeeld thuis piano speel en het lukt niet, wil ik het liefste stoppen. Door school heb ik geleerd om tegen mezelf zeggen: als ik doorga dan lukt het uiteindelijk wel.”

Presenteren en communiceren

Welke belangrijke vaardigheden ze verder leren op school? “Jezelf presenteren”, roept Maud meteen. “We hebben veel dramalessen en moeten veel presentaties geven voor de klas. Als ik vroeger nieuwe mensen leerde kennen was ik wat stiller, maar nu heb ik daar geen moeite meer mee.” “Een vak over communicatie zou nog wel heel handig zijn”, reageert Yeshe. “Dat je duidelijk kan maken wat je verwachtingen zijn, of sneller begrijpt wat anderen van jou verwachten.” Dat leren ze nu nog niet voldoende, vindt hij: “Ik denk dat leraren dat niet zien als iets dat je per se moet leren op school. Terwijl het helpt om misverstanden te voorkomen. Dat lijkt me ook belangrijk, voor later.”

Fotobijschrift: Leerlingen Mathilde, Maud en Yeshe

 

Het belang van een veilige leeromgeving

Martijn Meeter, hoogleraar Onderwijswetenschappen aan de Vrije Universiteit Amsterdam: “De leerlingen slaan de spijker op de kop: oefenen, durven en doorzetten zijn essentieel om een succesvolle en leuke schooltijd te hebben. Daar krijg je geen les in (dat zou ook niet werken), maar je leert het wel op school. Van succeservaringen, van elkaar en van de schoolcultuur. Ook het belang van een veilige leeromgeving komt goed naar voren in de gesprekken van de leerlingen. Belangrijk voor leren, maar ook simpelweg om leerlingen gelukkig door de pubertijd te loodsen. Zo’n veilige leeromgeving is er niet vanzelf, daar moet je als school aan werken. Er is geen uniek recept voor, maar het helpt enorm als je school er breed gedragen beleid voor heeft: dat je als leraren en schoolleiding samen draagt en uitdraagt hoe je leerlingen ondersteunt in doorzetten, en welke schoolcultuur je nastreeft. Dit hoor je terug in wat Yeshe, Mathilde en Maud vertellen over de Bernard Lievegoedschool in Maastricht.”

 

Eerder vertelde directeur Patricia Hanssen van de Bernard Lievegoedschool al wat het afstandsonderwijs haar leerde over leerlingen en het onderwijs. Ze vraagt zich af hoe haar school beter aan de behoeften van alle leerlingen tegemoet kan komen. Is het wel nodig dat leerlingen de hele dag op school zijn? Lees het artikel met Patricia Hanssen hier.

Deze websites maakt gebruik van cookies

Deze website maakt gebruik van cookies om u een zo goed mogelijke gebruikerservaring te geven. Ga hiermee akkoord door op accepteren te klikken.